ÖĞRENME ZEKASI (LQ)

YENİ BECERİ; ÖĞRENMEYİ ÖĞRENMEK

 “Yarın okuma yazma bilmeyen kişi olmayacak; öğrenmeyi öğrenemeyen kişi olacak.” [1]

Future Shock, 1970, Alvin Toffler

Koçluğun etik kurallarından biri “sürekli öğrenme, kendini geliştirme” dir. Bu bir yaşam felsefesidir aynı zamanda. Öğrenmek bir değerdir. Günümüzde de daha önemli bir değer haline geldi. Bizler eğitim, öğrenme, performans, potansiyel, koçluk, gelecek ile ilgili emek verenler olarak gelişmeleri, yenilikleri elimizden geldiğince takip etmeye çalışıyoruz. Yenilikleri öğrenerek sadece takip etmek değil elbette, öğrendiklerini uygulayabilmekte bir kadar önemli. Yani öğrenmek ve öğrendiklerin içerisinde senin değerlerine uygun olanları yaşamına entegre etmek. Bu geldiğimiz noktada 1970 yılında Futurist Adam Tofler’in sözleri ne kadar da gerçeği yansıtıyor öyle değil mi? Artık önemli olan “öğrenmeyi öğrenmek”.

IQ, "Intelligence Quotient" teriminin kısaltması olup "Zekâ katsayısı” anlamına gelir ve en çok hakkında konuşulan türüdür. Zekâ katsayısı veya zekâ seviyesi, zekâyı ölçme amaçlı birkaç farklı standartlaştırılmış testlerden çıkarılan değerdir. “Genel zeka” olarak bilinir. EQ  “Emotional Quotient” “Duygusal Zekâ”, Daniel Goleman tarafından çok satan kitabı Duygusal Zeka kitabı ile daha çok bilir hale geldi ve kişinin kendisinin yanı sıra başkalarının duygularını anlama, sezinleme, yönetme becerisidir.

Günümüzde 7/24 sürekli ulaşabileceğimiz ücretli ve ücretsiz bu kadar fazla öğrenme aracı varken bir zeka türü “LQ”  (Learning Quotient) yani “öğrenme zekası” öne çıkmaya başladı. LQ’ yu kısaca tanımlarsak; Kişinin yeni beceriler öğrenmesi, kendini geliştirmesi, öğrenmeye açık olması ve işinde öğrendiklerini uygulayabilmesi diyebiliriz. “Kişinin yaşam boyunca becerilerimizi güncelleme arzusu ve yeteneğidir.”[2] Diyor kısaca Oliver Pickup. Çünkü hızla değişen ve gelişen teknoloji sayesinde her gün yeni bir sistem, bir araç, yaşamımızı değiştirmek, kolaylaştırmak için hayatımıza giriyor. Öğrenmediğimizde kendimizi güncellemediğimizde geride kalıyoruz, yapmamız gerekenleri yapmak için daha fazla efor sarf etmemiz gerekiyor. Yetenek, yetkinlik ve değerlerimizle uyumlu olanı öğrenmekten, yaşamımızı kolaylaştıracak bilgileri öğrenmekten bahsediyoruz burada tabi ki. Eğitimin bile dönüştüğü dönemdeyiz. Öğretmenlerin çocuklarımıza artık “öğrenmeyi öğretmeleri” gerektiği çeşitli platformlarda dile getirilmeye başlandı. İnsan ömrünün uzadığı da göz önünde bulundurulursa 21. Yüzyıl becerileri dediğimizde artık bir beceri daha karşımıza çıkıyor “öğrenmeyi öğrenmek”.

Gelin şimdi yukarıda öneminden bu kadar bahsettiğimiz zekayı geliştirmek için yöntemlere bakalım;

ÖĞRENME ZEKÂSINI (LQ) GELİŞTİRMEK İÇİN 12 ETKİLİ YÖNTEM

1) Öğrenme Tutumunu Güçlendirmek

Bir bireyin öğrenmeye açık, meraklı ve “henüz değil ama öğrenebilirim” diye düşünmesi oldukça önemli.  

2) Zorlanmayı Tehdit Değil, Gelişim Sinyali Olarak Görmek

Beynin gelişmesi için en büyük fırsatlardan biri “zorlanmaktır”. LQ su yüksek kişiler zorlandığında “bende bir sorun var” demez; “Burada beynim gelişiyor” diye düşünür.
Bu bakış açısı öğrenmeyi teşvik eder hızlandırır.

3) Öğrenme Sürecini Küçük Parçalara Bölmek. Japonların ünlü Kaizen Felsefesi’de diyebiliriz. Beyin büyük yükten kaçar, küçük adımları sever.

Mesela;

• 20 dakikalık mikro-öğrenme
• 1 beceri = 1 gün
• Mini hedefler
   

4) Farklı Öğrenme Tarzlarını Kullanmaya Açık Olmak

• Görsel
• İşitsel
• Kinestetik
• Dijital Öğrenme
  Öğrenme yöntemlerini çeşitlendiren bireylerin adaptasyonu artar.

5) Düzenli “Sormaya” Devam Etmek

Soru sorma refleksi, öğrenme zekâsının kalbidir.
 

6) Bilgiyi Anında Uygun Alanla Bağlamak

Yeni öğrendiğin bilgiyi 24 saat içinde:

• Birine anlatmak,
• Uygulamak,
• Not almak
  LQ’yu hızla artırır. Beyin “bu bilgi işime yarıyor” diyerek saklamaya başlar.

7) Derin Odak Becerisini Geliştirmek

LQ, dikkat kasıyla doğrudan bağlantılıdır.
Her gün 10–25 dakika:

• Bildirim kapatma,
• Pomodoro tekniği
• Tek görev
  uygulandığında beyin öğrenmeye hazır hâle gelir.

8) Geri Bildirime Açık Olmak

Eleştirileri gelişim fırsatı olarak görmek. LQ yüksek insanların ortak yönü: “Bana farklı bir bakış açısı sunar mısın?” diye sormaktır.

9) Esnek Beyin (Cognitive Flexibility) Çalışmaları

Her gün 5 dakika bile LQ’yu artırır:

• Farklı bir yol denemek
• Rutin dışında bir etkinlik yapmak
• Yeni bir hobi
  Bu, beynin yeni yollar açmasını sağlar.

10) Bilgiyi Mini Paketlere Ayırmak:

• 3 maddelik özet
• Kısa ses notu
• 1 cümlelik çıkarım
  Öğrenme hızını arttırabilir.

11) Duygusal Esneklik ve Özgüven

Kişi yeni bilgiyle karşılaştığında “Yanlış yapabilirim ama vazgeçmem” diyorsa LQ’su yüksektir. Duygulardan kaçmak yerine, duyguyu fark etmek öğrenmeyi güçlendirir.

12) Yavaşlık ve Tekrar

Öğrenme zekâsının hızla değil tekrarla geliştiğini kabul etmek.
Beyin her tekrarda: “Bu önemli bilgi, bunu saklamalıyım.” diye bir işaret oluşturur.